ΥΑΛΩΔΕΣ & ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΗΣ
Αποκόλληση υαλοειδούς
Τι είναι το υαλοειδές υγρό; Η υαλοειδική κοιλότητα είναι ένα χώρος, που βρίσκεται στο πίσω μέρος του οφθαλμού, ανάμεσα στον φακό και τον αμφιβληστροειδή και είναι γεμάτη με ένα υλικό που μοιάζει με διαφανές ζελέ και ονομάζεται υαλοειδές υγρό. Τι είναι η αποκόλληση υαλοειδούς;
Κατά τη γήρανση του οφθαλμού το υαλοειδές υγρό, εξαιτίας τροποποίησης της υφής του (γίνεται λιγότερο συμπαγές) ή έπειτα από την επίδραση εξωγενών παραγόντων (π.χ. τραύματα) είναι δυνατόν να αποκολληθεί από τα φυσικά του στηρίγματα. Καθώς συμβαίνει αυτό, παρουσιάζονται στην όραση λάμψεις (σαν αστραπές), μαύρες κηλίδες, κινούμενα σωματίδια ή μυγάκια. Αυτό ονομάζεται αποκόλληση υαλοειδούς.
Η αποκόλληση του υαλοειδούς δεν είναι από μόνη της επικίνδυνη για την όραση. Ανεξάρτητα όμως με αυτό, εφόσον κάποιος εμφανίσει τα συμπτώματα που την χαρακτηρίζουν, θα πρέπει να επισκεφθεί άμεσα τον οφθαλμίατρό του γιατί μπορεί η αποκόλληση του υαλοειδούς να έχει προκαλέσει σοβαρότερες καταστάσεις (π.χ. ρωγμές του αμφιβληστροειδούς ή υαλοειδική αιμορραγία).
Τα κυριότερα συμπτώματα της αποκόλλησης υαλοειδούς είναι: αιωρούμενες σκιές σε περιοχές των οπτικών πεδίων μυγάκια (μυωψίες) κλωστές (σαν ιστοί αράχνης) στιγμιαίες λάμψεις (φωταψίες) διαταραχές στην όραση
Αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
Είναι μια σοβαρή κατάσταση η οποία απειλεί την όραση. Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας αποκολλάται, μέρος του ή όλος, από τον υποκείμενο στηρικτικό ιστό και παύει να λειτουργεί κανονικά.
Συμπτώματα: αιφνίδια με απότομη μείωση της όρασης θόλωση ή σαν μια «κουρτίνα» να κατεβαίνει από το πεδίο όρασής σας ή να έρχεται από τα πλάγια προειδοποιητικά σημάδια όπως μαύρα στίγματα, φώτα να αναβοσβήνουν ή σωματίδια να αιωρούνται στο πεδίο της όρασής σας. Χρειάζεται άμεση χειρουργική αντιμετώπιση προκειμένου να επανακτηθεί η χαμένη όραση.
Αιμορραγία υαλώδους ή υαλοειδούς
Η αιμορραγία του υαλοειδούς γίνεται αντιληπτή σαν απότομη, αλλά όχι πλήρης, απώλεια της όρασης. Μια από τις συχνότερες αιτίες αιμορραγίας είναι η αποκόλληση του υαλοειδούς. Άλλοι λόγοι αιμορραγίας του υαλοειδούς μπορεί να είναι οι χρόνιες αγγειακές παθήσεις του αμφιβληστροειδούς όπως ο διαβήτης, οι αποφράξεις αγγείων κλπ. ή εκφυλιστικές νόσοι όπως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς.
Σε περίπτωση αιμορραγίας του υαλοειδούς χρειάζεται επείγουσα εξέταση από οφθαλμίατρο με βυθοσκόπηση για τον έλεγχο του αμφιβληστροειδούς και για να βρεθεί η αιτία της αιμορραγίας. Εφόσον αυτή δεν είναι δυνατή απαιτείται η χρήση υπερήχων για να βεβαιωθεί ότι αυτός δεν έχει αποκολληθεί.
Τα κυριότερα αίτια της αιμορραγίας στο υαλοειδές είναι:
- Διαρροή απο παθολογικά νεοαγγεία αμφιβληστροειδούς στην διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια
- Τραυματισμός του οφθαλμού
- Αμφιβληστροειδικές ρωγμές ή αποκόλληση αμφιβληστροειδούς με συνακόλουθη ρήξη αγγείων
- Οπίσθια αποκόλληση υαλοειδούς
Τα συμπτώματα συνήθως είναι Θάμβος Οράσεως, Μυϊοψίες μπροστά από το οπτικό πεδίο, Κοκκινωπή απόχρωση της όρασης, Φωταψίες, Έντονες σκουρόχρωμες ραβδώσεις μπροστά από το οπτικό πεδίο.
Επιαμφιβληστροειδικη μεμβράνη
Η ωχρά κηλίδα είναι η κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδούς στο πίσω μέρος του οφθαλμού που μας επιτρέπει να διακρίνουμε ευκρινώς λεπτομέρειες. Βλάβη του αμφιβληστροειδούς στην ευαίσθητη αυτή περιοχή προκαλεί σημαντικά προβλήματα στην όραση μας. Η μεμβράνη αυτή εμφανίζεται σε ένα ποσοστό 5-10% του γενικού πληθυσμού κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες (άνω των 60) και σε ένα ποσοστό μέχρι 30-40% υπάρχει και στα δυο μάτια. Ο αμφιβληστροειδής πληρεί το εσωτερικό του οφθαλμού όπως το φιλμ μιας φωτογραφικής μηχανής. Όταν η επιφάνεια του αμφιβληστροειδούς στη περιοχή της ωχράς «τσαλακωθεί», τότε πρόκειται για την εμφάνιση μιας επαμφιβληστροειδικής μεμβράνης.
Συμπτώματα:
- Θολή κεντρική όραση
- Παραμορφωμένη κεντρική όραση
- Δυσκολίες στο διάβασμα
- Γκριζωπή σκιά στο κέντρο της όρασης
- Κεντρικό σκότωμα
Η περιφερική όραση δεν επηρεάζεται από τη πάθηση αυτή. Με το πέρασμα του χρόνου το υαλοειδές, η διαυγής ουσία που υπάρχει στο εσωτερικό του οφθαλμού, ρευστοποιείται και απομακρύνεται από τον αμφιβληστροειδή. Κατά την εξέλιξη του φαινομένου αυτού ουλώδης (ινώδης) ιστός αναπτύσσεται στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδούς. Συχνά ο ιστός αυτός προκαλεί ελκτικά φαινόμενα και παραμορφώσεις στη περιοχή της ωχράς κηλίδας.
Καταστάσεις που σχετίζονται με την εμφάνιση επαμφιβληστροειδικής μεμβράνης είναι οι ακόλουθες:
- Αποκόλληση του υαλοειδούς
- Ρηγματογενή φαινόμενα αμφιβληστροειδούς
- Οφθαλμικές φλεγμονές
- Οφθαλμικά τραύματα
- Αγγειακές παθήσεις αμφιβληστροειδούς
Μυοψίες και φωταψίες
Ο χώρος μεταξύ του κρυσταλλικού φακού του ματιού και του αμφιβληστροειδή είναι γεμάτος με ένα διαφανές πυκνό υλικό που λέγεται υαλοειδές.
Με την ηλικία το υαλοειδές χαλαρώνει, ρευστοποιείται και μπορεί να ξεκολλήσει από το πίσω μέρος του ματιού. Το φαινόμενο αυτό γίνεται αντιληπτό με την μορφή μαύρων γραμμών ακανόνιστου σχήματος υπό μορφής αράχνης, οι οποίες είναι περισσότερες εμφανείς σε συνθήκες καλού φωτισμού και υψηλού contrast και ακολουθούν την κίνηση των ματιών. Η κατάσταση αυτή είναι μερικές φορές ενοχλητική αλλά δεν προκαλεί βλάβη στο μάτι.
Υπάρχουν όμως και άλλες σοβαρότερες αιτίες λάμψεων και μυοψιών.
Οι αμφιβληστροειδικές ρωγμές, η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, η φλεγμονή, η αιμορραγία, ή ένα τραύμα, όπως ένα χτύπημα στο κεφάλι, μπορούν επίσης να προκαλέσουν τα μυγάκια και τις λάμψεις.
Μυοψίες-μυγάκια μπορεί επίσης να εμφανισθούν και κατά την αποκόλληση του υαλώδους από τον αμφιβληστροειδή. Αυτά μπορεί επίσης να συνοδεύονται και από λάμψεις καθώς το υαλώδες που αποκολλάται τραβά τον αμφιβληστροειδή. Αυτή είναι μια δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση καθώς η αποκόλληση του υαλώδους μπορεί να προκαλέσει ρωγμή στον αμφιβληστροειδή, η οποία απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.
Οπή ωχράς
Η ωχρά κηλίδα είναι μια μικρή περιοχή, που εντοπίζεται στο κέντρο του αμφιβληστροειδούς χιτώνα και στην οποία συναντάμε την μεγαλύτερη συγκέντρωση των οπτικών κυττάρων. Λόγω αυτής της συγκέντρωσης, η ωχρά κηλίδα είναι υπεύθυνη για την άριστη ποιότητα της όρασής μας, όταν κοιτάμε ευθεία μπροστά, αλλά και των οπτικών μας ικανοτήτων, όπως διάβασμα, γράψιμο, οδήγηση.
Η οπή δημιουργείται συνήθως χωρίς προφανή λόγο εξαιτίας της ανώμαλης έλξης του υαλοειδούς στην περιοχή της ωχράς. Σπανιότερα αυτό μπορεί να είναι προϊόν τραύματος στο μάτι ή άλλης αιτιολογίας.
Ρωγμή αμφιβληστροειδούς
Ο αμφιβληστροειδής στηρίζεται στην θέση του χάρη σε βιολογικούς μηχανισμούς, οι οποίοι για να λειτουργήσουν σωστά χρειάζεται ο αμφιβληστροειδής να είναι υδατοστεγής. Όταν δημιουργηθεί ρωγμή στον αμφιβληστροειδή αυτός παύει να είναι υδατοστεγής και υπάρχει αυξημένος κίνδυνος αποκόλλησης. Η ρωγμή θα πρέπει να θεραπευτεί άμεσα με laser ή σπανιότερα κρυοθεραπεία, καθώς αν αφεθεί μπορεί να προκαλέσει αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς.